Convent Gemert, Gemert (1881)

Nieuw kloosterhof in de voormalige moestuin

Sinds 1881 waren verschillende kloosterordes gevestigd in het middeleeuwse kasteel Gemert, dat ligt aan het Ridderplein in het centrum van het dorp Gemert. Het kasteelensemble bestaat uit een Hoofd- en Voorburcht, een Donjon en een poortgebouw, en een ommuurde moestuin.

Vanaf 1970 werd het kasteel het hoofdkwartier van de Congregatie van de Heilige Geest. Door de toenemende vergrijzing en het teruglopend aantal paters zocht de Congregatie een nieuw onderkomen. De locatie voor deze nieuwe huisvesting is gevonden binnen de ommuurde moestuin in de vorm van een nieuw Convent. Six Architects heeft voor de realisatie van dit nieuwe klooster een plan gemaakt dat de paters voorziet van een specifiek woongebouw waarin naast woonappartementen ook een religieuze ruimte, zoals een refter, is opgenomen.

Voor de buitenruimte is een inrichtingsplan uitgewerkt waarbij de authentieke landelijke sfeer van de omgeving is gecombineerd met de ingetogen sfeer van het Convent. Het pad dat de verschillende kasteelgebouwen met het buitengebied verbindt doorsnijdt de moestuin. Door het gebouw op te nemen in een hoogstamboomgaard wordt er een fraaie overgang naar het omliggende landschap gemaakt. Een slingerende route is als dwarsverbinding uitgewerkt waarbij thematuinen door een slingerend dwarspad zijn verbonden. Een meditatietuin, een kruidentuin en een bloementuin zijn uitgewerkt volgens een herinterpretatie van de klassieke vierdeling. Gebogen lijnen en een verrassende centrale ruimte geven deze tuin een bijzondere dimensie. De verkeersafwikkeling en looproutes zijn zodanig ingepast dat deze geen afbreuk doen aan de opzet van de tuin, de setting in een landelijke omgeving. De boomgaard ligt hier als een grid overheen.

(grootte 5.500 m², ontwerp 2009, opdrachtgever IRIS vastgoed ontwikkeling bv, in samenwerking met Six Architects te Zeist)

Linkedin Share Facebook Share Twitter Share Google Plus Share Pin it

Historie

De geschiedenis van kasteel Gemert start in 1391 met de bouw van het huidige monumentale kasteel. Het poortgebouw is omstreeks 1607 gebouwd, de ingang is hierbij in zuidelijke richting verplaatst. Vanaf dat moment was de toegang niet langer direct aan het centrumplein van het dorp gerelateerd (heden het Ridderplein). Vervolgens is het kasteelcomplex zich in meerdere stappen in zuidelijke richting uitgebreid, waardoor een aaneengeschakelde reeks van gebouwen en hoven is ontstaan.

Rondom het kasteel is nog een kasteeltuin aanwezig die sterk verdicht is. Het kasteel is daardoor vanaf het plein en haar omgeving vrijwel onzichtbaar. Een van de onderdelen van de kasteeltuin is de buiten de kasteelgracht gelegen ommuurde moestuin uit 1884. Deze ommuurde moestuin vormt een bijzondere nuance in de geschiedenis ondanks dat zij nog maar 125 jaar oud is. 

Na protesten van omwonenden tegen de plannen voor nieuwbouw heeft de kloosterorde zich elders gevestigd. In 2008 werd het kasteel door de gemeente Gemert-Bakel aangekocht.