Lanenstelsel Paleis Het Loo (1684)

Klassieke Italiaanse architectuurprincipes herwaardeerd

Rondom Paleis Het Loo ligt een bijzonder lanenstelsel dat zich in kwaliteit en waarde kan meten met internationale lanenstelsels zoals onder andere die van het Franse Versailles. Het lanenstelsel en het paleis vormen een architectonische eenheid en hebben een onderlinge samenhang. De (landschaps)architectonische betekenis en cultuurhistorische waarde van het lanenstelsel was nauwelijks bekend en werd ondergewaardeerd. Het was van belang om de bestaande waarde te onderkennen en als uitgangspunt te nemen voor toekomstige ontwikkelingen op en rondom Paleis Het Loo.

Het onderzoek brengt de ontwikkelingsgeschiedenis van het gehele lanenstelsel in beeld en plaatst deze in een internationale context. Aan de hand van een individuele lanenstudie brengt het onderzoek inzicht in de oorspronkelijke aanlegsituatie en het gebruik, legt het verbanden met de ruimtelijke structuur en de landschap architectonische kwaliteit en beschrijft het de kernkwaliteiten in een objectieve waardestelling. Op deze wijze wordt met het onderzoek de rijk geschakeerde tijdslagen van het lanenstelsel belicht. De nieuw verworven inzichten zullen bij de toekomstige herstelplannen een belangrijke basis voor renovatie en beheer vormen.

Als gevolg van het ontbreken van een eenduidige visie en meerjarenplanning voor beheer, onderhoud en renovatie van het lanenstelsel rondom het paleis worden herstelmaatregelen momenteel niet uitgevoerd. De afgelopen jaren hebben verschillende onderzoeken plaatsgevonden naar de vitaliteit van specifieke onderdelen van het lanenstelsel, de aanplantsystematiek en de toegepaste boomsoorten in de verschillende lanen.
Deze rapporten bevatten echter geen of beperkte informatie over de historische ontwikkeling, het historisch profiel en het gebruik van de verschillende lanen. Ook geven deze rapporten geen inzicht in de onderlinge ontwikkeling of samenhang van de lanen.

Om de diverse cultuurhistorische kernwaarden vast te stellen dient de ontwikkelingsgeschiedenis van het lanenstelsel zorgvuldig in beeld gebracht te worden. Het onderzoek voorziet hierin en heeft naast inzicht in de historie, verbanden gelegd met de ruimtelijke structuur en de landschap architectonische kwaliteit en benoemt het de kernkwaliteit van alle individuele lanen.

De uitkomst van deze weging zal in een latere fase door een nog nader vast te stellen groep onafhankelijke adviseurs / derden worden vastgelegd in een visie en een meerjarenplanning voor beheer, onderhoud en renovatie.

(grootte 650 hectare, Tuinhistorisch onderzoek en waardestelling 2012, opdrachtgever Rijksgebouwendienst)

Linkedin Share Facebook Share Twitter Share Google Plus Share Pin it

Publicaties

Het onderzoek is in boekvorm in een beperkte oplage gepubliceerd en ligt ter inzage bij de bibliotheek van Paleis Het Loo, de Rijksgebouwendienst en de Technische Universiteit Delft. Een publieksversie is in voorbereiding en wordt gepubliceerd in het tweede deel van het boek Paleis Het Loo: een koninklijk museum.

Het aprilnummer van 2015 van het vakblad Groen is een themanummer over de tuinen van Paleis Het Loo. Dertig jaar na de reconstructie van 1979-1984 zijn de tuinen opnieuw gerenoveerd. Het Groennummer is uitgebracht als verantwoording van de renovatie en als afsluiting van deze reconstructie.
In het themanummer is ook opgenomen: Patricia Debie, 'Herstelvisie lanenstelsel Het Loo. Een historisch ruimtelijke analyse als uitgangspunt'.